شمس الدين محمد تبريزى مغربى

11

ديوان كامل شمس مغربى ( بانضمام رساله جام جهان نما ) ( فارسى )

تخلص مغربى جامى و تذكره‌نويسان ديگر معتقدند كه مغربى تخلص خود را به دليل مسافرت به مغرب و خرقه گرفتن از مريدان محى الدين عربى انتخاب كرده 1 * از طرف ديگر يكى از مريدانش بنام ابو محمد نور الدين عبد الرحيم دربارهء وى مىگويد تبريزى موطنا 2 * ، مغربى مذهبا در مقدمه ديوان پس از ذكر علل توجه به شعر گويد ( كه گاهى از براى تفريح كربت و دفع هموم غربت غزلى چند طرب‌افزاى گفته شدى . . تا آينه وحدت‌نماى هر موحدى و معروف‌نماى هر عارفى و محبوب‌نماى هر محبى گردد و مرشد هر مستر شدى و مرآت هر بالغ و رشيدى آيد پس ناظم اين نوع شعر با ناظران صادق و صادقان ناظر همان مىگويد كه ناظم ترجمان الاشواق گفته . كلما أذكره من طلل * او ربوع او مغان كلما 3 * مغربى با توجه به سخن محى الدين در ترجمان الاشواق در تبين عشق ، موافق مشرب عرفانى مغرب از جمله ابن عربى آندلسى تخلص مغربى را براى خود برگزيده است و اين نكته گفتار جامى را تأييد مىكند . عنوان مغرب شيخ محمد لاهيجى در شرح گلشن راز درباره جابلقا و جابلسا و مشرق و مغرب گويد آنكه شهر جابلقا شهريست در غايت بزرگى در مشرق و جابلسا نيز شهريست به‌غايت بزرگى در مغرب در مقابل جابلسا و ارباب تاويل در اين باب سخنان بسيار گفته‌اند و آنچه بر خاطر اين فقير قرار گفته بىتقليد غيرى بطريق اشاره دو چيز است يكى آنكه جابلقا عالم مثالى است كه در جانب مشرق ارواح كه برزخ است ميان غيب و شهادت و مشتمل است بر صور عالم پس هرآينه شهرى باشد در غايت بزرگى و جابلسا عالم مثال و عالم برزخ است كه ارواح بعد از